تشخیص و درمان بیماری سفیدک در آب شور (CRYPTOCARYON IRRITANS)

مقدمه

ich

ایک (ich) در آب شور و یا بیماری سفیدک یکی از رایج ترین بیماری ها در بین ماهیان آب شور در آکواریوم های خانگی است. این بیماری توسط کربپتوکریون (Cryptocaryon irritans) ایجاد می شود که بسیار شبیه همین بیماری در آب شيرین است. عفونت کریپتوکریون اغلب با بیماری رایج دیگری در آب شور به نام Amyloodinium یا مخملک اشتباه گرفته می شود. به هر جهت تشخیص صحیح برای انتخاب روش مناسب درمان و یا اعمال روشهایی برای پیشگیری بسیار ضروری است.

 

Cryptocaryon چیست؟

ich clown fish

Cryprocaryon در حقیقت یک موجود تاژکدار تک یاخته ای است که در تمامی اکوسیستم های آب شور یافت می شود. در آکواریوم های آب شور، استخر های پروش و سیستم های صید و انتقال بسیار شایع می باشد. این تک یاخته به صورت گسترده به داخل پوست و آبشش های ماهی نفوذ می کند. بسته به میزان مصون بودن ماهی می تواند نشانه های مختلفی را بروز دهد از قرار گرفتن چندین نقطه سفید کوچک بر روی پوست گرفته تا نشانه های مختلفی مثل سوزش، از دست دادن اشتها، بی حالی، مشکلات تنفسی و مرگ.

 

چرا ماهی ها به این بیماری مبتلا می شوند؟

اکثر ماهی ها در محیط های طبیعی در معرض مقادیر پایینی از این انگل قرار دارند اما توانایی مقابله با آنها را نیز دارند بدون اینکه تاثیرات خیلی مهمی بر روی آنها بگذارد. در مقابل در حجم های پایین آب و تعداد زیادی ماهی نسبت به حجم آب، تعداد این انگل در آکواریوم به شدت افزایش پیدا می کند. میزان استرس بالا در محیط های آکواریومی مثل شرایط آب، رژیم غذایی و رفتار های مهاجمی بقیه ساکنین آکواریوم می تواند این وضعیت را بدتر کند. نتیجه این موارد این است که حتی مقادیر بی خطری از این انگل در آب می تواند مشکلات بزرگی را به وجود آورد.

 

تشخیص کریپتوکریون

ich tang

تشخیص این بیماری به دلیل ظاهر کاملا مشخص آن یعنی وجود لکه های سفید خیلی مشکل نیست. این لکه های سفید در اندازه ۰.۵ تا ۲ میلی متر می توانند وجود داشته باشند و تمایل دارند ابتدا بر روی باله های سینه ای ظاهر شوند. در نتیجه ماهی محبور به شنا کردن با باله های بد فرم می شود. در ادامه پیشروی بیماری تعداد نقطه ها افزایش پیدا کرده و ممکن است چشم ماهی کدر شود. در ادامه این نقطه های سفید بر روی پوست ماهی پخش شده و در مراحل پیشرفته تر وارد بافت آبشش ماهی می شوند و در بعضی موارد بیماری از آبشش ماهی آغاز می شود در این حالت است که ماهی دچار ناراحتی های تنفسی و بی حالی شده بدون اینکه نشانه خاص دیگری قابل رویت باشد.

 

درمان کریپتوکریون

اولین مرحله در درمان این بیماری از بین بردن عامل استرس در ماهی بیمار است. در مرحله بعدی متداول ترین و تاثیرگذار ترین درمان استفاده از مس است. انواع بسیار مختلفی از داروها بر پایه مس برای استفاده در آکواریوم های خانگی وجود دارد که باید با میزان مناسب و دقیق استفاده شود. حتی در غلظت های بسیار پایین مس می تواند برای بی مهرگان بسیار سمی باشد پس نباید از آن در آکواریوم های تپه مرجانی و یا آکواریوم هایی که در آنها از بی مهرگان نگهداری می شود استفاده کرد. برای درمان کامل ابتدا باید ماهی با یک آکواریوم بدون دکوراسیون و بستر منتقل کنید. با دقت مراحل درمان را بر اساس دستوالعمل سازنده اجرا کنید و از یک تست مس برای کنترل میزان مناسب مس استفاده کنید.

روش دیگری که در اختیار دارید هم در آکواریوم های آب شور و هم آب شیرین کاربرد دارد. در این روش از ضد عفونی کننده ههای ولتاژ بالای UV و یا فیلتر های دیاتومه استفاده می شود. فیلتر های دیاتومه به راحتی می توانند کریپتوکریون را وقتی در مرحله شناوری خود قرار دارند از آب جدا کنند. فیلتر های UV با سایز های مناسب نیز می توانند به راحتی تمامی کریپتوکریون های شناور درون آب را از بین ببرد.

 

پیشگیری از بیماری

شاید این جمله را بارها شنیده باشید که پیشگیری بهتر از درمان است، این جمله برای سیستم های نگهداری ماهی بسیار صادق است و به خصوص برای بیماری سفیدک. بهتر است تمامی ماهی های جدید را به مدت ۱۰ روز به آکواریوم قرنطینه منتقل کنید تا از سلامت، تغذیه و میزان استرس و رفتارهای خاص ماهی مطمئن شوید. بهتر است در این مدت در صورت مشاهده هر نوع بیماری تمامی اقدامات لازم را برای درمان قبل از اضافه کردن ماهی به آکواریوم اصلی خود انجام دهید. در نظر داشته باشید که آکواریوم قرنطینه لازم است تمیز باشد و سایز آن متناسب با اندازه ماهی های معمول در آکواریوم شما انتخاب شود و از طرف دیگر از فیلتراسیون مناسبی برخوردار باشد تا شرایط آبی مناسب را در اختیار ماهی قرار دهد. بهتر است سازه های پلاستیکی مناسبی مثل لوله های PVC را درون آن قرار داده تا ماهی بتواند برای کاهش استرس درون آنها مخفی شود.

به خاطر داشته باشید که استرس دشمن سلامتی ماهی های شماست. همیشه انگل کریپتوکریون ماهی های تحت استرس را به دلیل پایین آمدن سیستم دفاعی بدن آنها مورد حمله قرار می دهند. پایین نگه داشتن سطح استرس ماهی ها به شکل موثری میزان بیماری ها در آکواریوم شما را کاهش می دهد. رعایت نکات کلیدی نگهداری مثل کنترل کیفیت آب، تغذیه صحیح، ثابت نگه داشتن دما و در نظر گرفتن نیاز های گونه های موجود در آکواریوم می تواند سلامت کلی آکواریوم شما را تضمین کند.

 

 

نـظـرات کـاربـران

سپهر قلعی (1395/08/02  00:17): 0+

salam man emroz mahie blue tangam yeki az cheshmash bad karde be halate ye hobabe sefid ghaza mikhore khodaro shokr vali kheyli kesele va hamash poshte live rock ham makhfi shode nemitonam begiramesh be hich vajh chon farar mikone pas nemitonam hamame ab shirin bedamesh az daroo ham nemitonam estefade konam chon shaghayegh daram mikhastam yelotfi konid ye rahe hal be man begid mamnon

ali khosravi (1395/07/19  19:15): 0+

سلام جناب اقای مهندس
اکواریوم من چند روزیه مشکل سفیدک پیدا کرده دما رو تا 30 بردم بالا شوری 22 تا حالا یه میگو و یه جراح پادر بلو و فرشته ماهی دم سیاه و ماندرین رو از دست دادم یه شقایق هم درون تانکم دارم متاسفانه قرنطینه هم ندارم 3روزی هست از داروی melafix and pimafix شرکت api و محلول stress cure که از شماه خریدم رو دارم استفاده میکنم اب تانکم بسیار بعد از استفاده داروها کدر شده ماهی که از همه سروحال تر بود و ظاهرن مشکلی نداشت صبح دیدم مرده خواهشن منو راهنمایی کنید این داروهارو من ادامه بدم ؟ در زمن برا تانکم خیلی هزینه کردم و همه چیز خوبه ممنون میشم راهنماییم کنید

پژمان اسلامی پاسخ داد(1395/07/20  10:43): 0+

با سلام و احترام

امیدوارم این افزایش دما را به صورت ۱ درجه سانتیگراد در هر ۲۴ ساعت انجام داده باشید چون در غیر این صورت بیشتر به ماهیان و اکواریوم خود آسیب وارد کرده اید.
در ضمن به احتمال بسیار زیاد بروز مشکل سفیدک به دلیل نا مناسب بودن پارامتر های آب شما اتفاق افتاده زیرا این بیماری نمی تواند بر روی میگو اثری داشته باشد و باعث مرگ آن شود.
توجه داشته باشید که کدر شدن آب شما می تواند نشانه بسیار بدی از بهم خوردن تعادل باکتریایی آکواریوم باشد.
لطفا تمامی پارامتر های شیمیایی آب را به شرح زیر هر چه زودتر اندازه گیری کنید:
۱- pH
2- آمونیاک
۳- نیتریت
۴- نیترات
۵- فسفات

در حال حاضر بهتر است مصرف داروها را متوقف کرده و تنها به پایدار نگهداشتن شرایط آب بپردازید. بعد از اندازه گیری پارامتر های مشخص شده امکان راهنمایی های بیشتر وجود دارد.

پیروز باشید

پژمان اسلامی (1395/03/11  10:08): 0+

با سلام و احترام

لازم است مقادیر عددی pH , نیترات ، آمونیاک و نیتریت را در اختیار من قرار دهید تا بتوانم بیشتر شما را راهنمایی کنم.
یکی از اصلی ترین عوامل ایجاد بیمار سفیدک استرس است و به نظر می رسد در صورتی که تمامی این پارامتر ها مناسب باشد ممکن است ساختار دکوراسیون و فضای داخلی برای تعداد و انواع گونه های شما مناسب نباشد و رفتار های ماهی ها بر روی آنها تاثیر گذاشته و با افزایش میزان استرس باعث بروز بیماری سفیدک شود.
با توجه به شرایط و نوع گونه ها توصیه من به شما قرار دادن دما در حدود ۲۸ درجه سانتی گراد است.

پیروز باشید

احسان عسکری حداد (1395/03/11  09:47): 0+

با سلام

جناب اقای مهندس اکواریوم من حدود 300 لیتر و شرایط اب هم KH> 9 ونیترات ونیتریت هم در شرایط خوبی میباشد

دمای اب زمانی که روی 26-27 هست تمام ماهیام سفیدک میزنن ولی زمانی که دمای 30 درجه افزایش می دم سفیدک از روی ماهیا ازبین میره

اگر دما همیشه بر روی 30 باشه برای پلیپ ها و گیاه رفروجیوم مشکل پیش میاد یانه

باتشکر

پژمان اسلامی (1394/12/22  10:01): 0+

با سلام و احترام

بهترین کاری که از این به بعد می توانید انجام دهید اندازه گیری میزان مس درون آب است که از حد مجاز افزایش پیدا نکند و یا پایین تر از میزان مناسب برای درمان قرار نگیرد و از طرف دیگر حفظ دما و میزان شوری در یک مقدار مشخص است.

تا زمانی که بتوانید به خوبی ماهیان خود را تغذیه کنید جای امید واری هست. البته فراموش نکنید که همیشه انواع جلبک را در اختیار جراح ماهیان قرار دهید زیرا این موضوع می تواند سیستم ایمنی بدن آنها را تقویت کرده تا بهتر بتوانند با بیماری مبارزه کنند.

پیروز باشید

منوچهر جباري (1394/12/22  01:12): 0+

سلام اقاي مهندس اسلامي بنده چندروزپيش درمورد بيماري ماهيها مزاحم شده بودم باتوجه به گسترش بيماري سفيدك بين ماهيها مجبور شدم دارو خريداري كنم كه كه داروي ضدسفيدك حرفه اي كوردون كه غير ريف سيف ميباشد روبازحمت تونستم خريداري كنم كه اصلا توبازار نيست الان ٦روز هست كه استفاده ميكنم سفيدك بلوتانك خيلي كم از بين رفته وجراح هام دچاركدري چشم شده اند وجراح ديسجارديني هم يك شبه دوتا لكه قهوه اي روي بدنش ظاهر شده كه امروز متوجه شدم دار به زخم تبديل ميشه چون پوست بدنش كمي ازبين رفته اما ذره اي از بازي گوشي واشتهاي ماهيها كم نشده وروزي دوبار همراه غذا عصاره سيرومولتي ويتامين ميدم كه حريصانه ميخورند شووري روتا ١٦رسوندم ودما ٢٧درجه ازاين بعد چه كاري انجام بدم كه كدري چشم ماهيها وسفيدك برطرف شدو باتشكر

شما نیز می توانید نظر خود را در اینجا ثبت کنید.

متن نظر شما:
ثــــبــــت